استفاده کافی از دارو درمانی
دارودرمانی برای افسردگی باید شامل درمان حاد با داروهای ضد افسردگی تا زمان دستیابی به پاسخ یا حتی بهبودی (معمولا ۶ تا ۱۲ هفته) و ادامه درمان برای شش ماه دیگر برای جلوگیری از عود شود. بعضی وقتها در صورت اختلالات عودکننده یا پایدار، درمانِ نگهداری برای ماهها یا سالها طول خواهد کشید. در صورتی که مصرف داروهای ضد افسردگی قبل از فازِ ادامه قطع شود، میزان عود بیماری دوبرابر میشود. پس پایبندی به درمان مهم است، حتی اگر بهبود اولیه حاصل شود.
رایجترین داروی ضد افسردگی
انواع مختلفی از داروها در درمان اختلالات افسردگی به کار میروند. برای انتخاب مناسبترین دارو لازم است چندین عامل توسط پزشک مورد توجه قرار گیرند: به عنوان مثال، علائم غالب، سابقه دارویی قبلی بیمار، ترجیح بیمار، و عوارض جانبی دارو. در این زمینه، تمایز بین افسردگی تکقطبی و دوقطبی بسیار مهم است. معمولا این مرحله قبل از مداخلهی شما به عنوان داروساز انجام میشود. رایجترین گروههای دارویی مرتبط با درمان اختلالات افسردگی و ویژگیهای آنها به شرح زیر است:
داروهای ضد افسردگی:
لازم است که به بیماران اطمینان دهیم که اعتیادآور نیستند و شخصیت آنها را تغییر نمیدهند؛
لازم است به بیماران توصیه شود که باید صبور باشند چون شروع استفاده از داروهای ضد افسردگی با تاخیر همراه است (حدود ۴-۲ هفته) در حالی که بعضی از عوارض جانبی (مانند تهوع در مهارکنندههای انتخابی بازجذب سروتونین) در شروع درمان رخ میدهند.
داروهای آرامبخش/ مسکنها:
این داروها را میتوان علاوه بر داروهای ضد افسردگی فقط برای مدت کوتاهی، مثلا در طول دو هفته اول تا شروع به کار داروهای ضد افسردگی، مصرف کرد؛
به شدت با خطر اعتیاد در ارتباطاند؛
خوگیری (افزایش دوزها برای تسکین علائم) میتواند همانند اثرات ترک رخ دهد؛
باید موقتا در بحرانهای حاد برای تسکین درد، اضطراب، و بیخوابی، و در نهایت کاهش خطر خودکشی مصرف شوند.
داروهای آرامبخش:
به طور سنتی برای اختلالات اسکیزوفرنی استفاده میشوند؛
بیشتر همراه با داروهای ضد افسردگی برای افسردگی هذیانی (افسردگی سایکوتیک) مصرف میشوند؛
بعضی از این داروها با دوز پایین به عنوان مسکن (به عنوان مثال، سیاممازین[1]، کوئتیاپین[2]) در اختلالات افسردگی و اضطراب هم مصرف میشوند؛
خطر اعتیاد ندارند.
داروهای ضد صرع:
این داروها که همیشه برای صرع مورد استفاده قرار میگیرند، باعث تثبیت خلق میشوند؛
برای درمان و پیشگیری از افسردگی دوقطبی و مانیا توصیه میشوند.
داروهای طبیعی ضد افسردگی:
گل راعی[3]، یک عصاره علف چای[4] است با دوز توصیه شدهی ۸۰۰-۵۰۰ میلیگرم. دوره پنهان اثر آن سه هفته است، مانند داروهای ضد افسردگی شیمیایی. در مورد مدت درمان و مصرف همزمان داروهای دیگر باید با پزشک معالج مشورت شود؛
هیچ شواهدی برای استفاده از سایر داروهای طبیعی ضد افسردگیِ ادعا شده مانند اسیدهای چرب امگا ۳ وجود ندارد.
[1]. ciamemazine
[2]. quetiapine
[3]. St. John's Wort
[4]. hypericum perforatum
مکانیسمهای اثرات داروهای ضد افسردگی
اختلال عملکرد نوروشیمیایی دقیق در افسردگی، مشخص نیست. به نظر میرسد داروهای ضد افسردگی، وجود انتقالدهندههای عصبی سروتونین و نورآدرنالین در شکاف سیناپسی را در بعضی از بخشهای مغز افزایش میدهند. اما همزمان، مطالعات پیشبالینی جدید نشان میدهند که داروهای ضد افسردگی موجب کاهش مداوم فعالیت نورونها در لوکوس سرولئوس در ساقه مغزی، که نورونهای نورآدرنرژیک در آن واقع شدهاند، میشوند. داروهای ضد افسردگی وجود
BDNF
در درون سیستم لیمبیک، که یک نوروتروفین درگیر در عصبزایی و انعطافپذیری عصبی است، را نیز افزایش میدهند.
عوارض جانبی شایع داروهای ضد افسردگی
همانند تمام داروها، داروهای ضد افسردگی هم عوارض جانبی دارند. واکنش هر فرد متفاوت است و میزان عوارض جانبی داروها به یک اندازه نیست. بیماران اغلب در هفته اول درمان ضد افسردگی میتوانند اثرات ثانویه را تجربه کنند: بیقراری یا خوابآلودگی، خشکی دهان، تهوع، و یا «احساس عجیب و غریب بودن». بسیاری از عوارض جانبی را میتوان با رژیم غذایی ساده و فعالیت فیزیکی مدیریت کرد.
اثر مطلوب ضد افسردگی معمولا بعد از ۲ تا ۶ هفته درمان بروز میکند، اما اثرات جانبی درست از شروع درمان رخ میدهد. این میتواند بسیار ناامیدکننده باشد و ممکن است پایبندی به درمان را کاهش دهد. شما به عنوان داروساز میتوانید به بیمار اطلاع دهید که این اتفاق ممکن است بیفتد و این علائم فروکش خواهند کرد. لازم است که بیمار را وادار کنیم تا مصرف دارو را قطع نکند و درباره نگرانیهایش با پزشک مسئول درمان صحبت کند.
