ارزیابی خطر خودکشی
افسردگی و خودکشی به شدت با هم در ارتباطاند طوری که ۱۵-۱۰ درصد از بیماران مبتلا به افسردگی شدید و عودکننده، در نهایت بر اثر خودکشی فوت میکنند. بین ۴۰ تا ۷۰ درصد از افراد افسرده گاهی افکار خودکشی دارند. نشانههای خطر حاد خودکشی عبارتند از افکار خودکشی دائمی، ناامیدی و احساس گناه، تمایل شدید به عمل، و اعلام مستقیم و غیر مستقیم خودکشی.
بررسی افکار و اعمال خودکشی، راحت نیست. اما این مسئله به خصوص در دوران نوجوانی مهم است. خیلی وقتها، نوجوانان به خودشان آسیب میزنند (مثلا اقدام کردن به بریدن جایی از بدن خود) تا درد روانی را کم کنند نه اینکه لزوما به زندگی خودشان پایان دهند. اما حتی خودزنی «نه به قصد خودکشی» هم خطر آسیب بیشتر به خود و خودکشی را افزایش میدهد. فهمیدن قصد نوجوانان برای آسیب رساندن به خودشان مهم است. اگر معلمی احساس کند که مفید است و به نظر میرسد که نوجوان تمایل دارد افکارش را فاش کند، میتواند فضایی گرم و باز ایجاد شود.
اگر احساس میکنید که نوجوان به طور جدی دارد به خودزنی و آسیب به خود فکر میکند، بهترین کار این است که مستقیما این موضوع را مورد بررسی قرار دهید تا تصمیم بگیرید که آیا باید فورا برای ارزیابی پزشکی ارجاع داده شود یا خیر. گاهی اوقات به راحتی نمیتوان تشخیص داد که آیا نیاز مبرم به کمک وجود دارد یا خیر. نوجوانان اغلب نسبت به ناکامی با ناامیدی واکنش نشان میدهند و بدون فکر به خودشان آسیب میزنند. این لزوما به این معنی نیست که یک خطر قریبالوقوع وجود دارد. اما اگر ایدهي خودکشی در همه جا وجود داشته باشد و برنامههای واقعی و ملموسی انجام شوند، خطر خودکشی به شدت افزایش مییابد. بنابراین، تلاش برای دستیابی به ایدهی دقیقتری از تمایلات واقعی فرد به خودکشی بسیار مهم است.
سوالات زیر میتوانند کمکتان کنند تا جدی بودن خطر خودکشی را ارزیابی کنید (کادر را ببینید):
در صورت تمایل شدید به خودکشی چطور باید عمل کرد
اگر در موقعیتی با فردی هستید که تمایلات شدید به خودکشی (افکار و رفتارهای خودکشی) دارد، استراتژیهای زیر میتوانند در این موقعیت کمکتان کنند. همچنین اگر بعد از صحبت کردن با آن فرد در مورد تمایلاتاش به خودکشی احساس کردید که افکار خودکشی بسیار جدی و واقعیاند و فردی که با او صحبت میکنید در خطر است، این استراتژیها مناسب و موثرند.
وقت را از دست ندهید. تمایل به خودکشی معمولا یک وضعیت دائمی نیست. بحران حاد خودکشی میتواند در زمان نسبتا کوتاهی رخ دهد. اگر اقدام به خودکشی را بتوان به تعویق انداخت، احتمال اینکه فرد زنده بماند بیشتر است؛
با دقتِ تمام گوش کنید. راه حل پیشنهاد ندهید، صبورانه و با درک گوش کنید؛
کمکِ بیشتری بگیرید. آیا بستگان این فرد میتوانند در این کار مشارکت کنند؟ آیا روانپزشکی وجود دارد (داشته)؟ آیا پزشک عمومی قابل اعتمادی وجود دارد؟ نزدیکترین کلینیک روانپزشکی یا بخش اورژانس کجاست؟ در صورت لزوم با پزشک یا آمبولانس تماس بگیرید.
بستری شدن اجباری
اگر معلم احساس میکند کسی در معرض خطر آنی آسیب به خود یا دیگران قرار دارد و این فرد آنقدر افسرده است که افکار و پیشنهادات او برای دریافت کمک خارجی را نمیپذیرد، ممکن است موضوعِ بستری شدن اجباری مطرح شود.
اگر نوجوانی به دلیل افسردگی دیدگاه تحریف شدهای نسبت به وضعیت شخصی خود دارد و خودکشی را تنها راه فرار از وضعیت غیر قابل تحملِ خود میداند، معلم نمیتواند به سادگی این دیدگاه را بپذیرد و اجازه دهد که نوجوان برود. فرد جوان تحت تاثیر افسردگی است و در معرض خطر خودکشی قرار دارد.
معلم باید با با خانواده تماس بگیرد و این نوجوان را برای ارزیابی فوری پزشکی ارجاع دهد. این یعنی اینکه باید با ۹۹۹ یا ۱۱۲ تماس بگیرد تا مراقبتهای پزشکی اورژانسی مخصوص نوجوان را دریافت کند یا به پلیس خبر دهد. این متخصصان تصمیم میگیرند که آیا نوجوان نیاز به بستری روانپزشکی دارد یا خیر، حتی اگر مخالف میل نوجوان و یا خانوادهی او باشد.